“Phi Mã Nhập Trạch – Thăng Đường Nội Lực”
Báu vật số #5- Đĩa Bát Mã Truy Phong
Ngày 17 tháng Giêng – Nét Gốm 119
Sau Rằm Nguyên Tiêu, khi không khí Tết đã dịu lại, những ngày đầu năm không còn rộn ràng như trước, cũng là lúc con người ta bắt đầu sắp xếp lại mọi thứ cho một năm mới dài phía trước. Với Nét Gốm 119, ngày 17 tháng Giêng năm nay đánh dấu một khoảnh khắc nhỏ nhưng rất đáng nhớ: chiếc đĩa gốm Bát mã truy phong chính thức được đặt lên vị trí trưng bày trong nhà.
Chiếc đĩa có đường kính 50cm, xương gốm dày, cầm lên rất chắc tay. Bề mặt men mang sắc nâu lụa trầm, không bóng gắt mà dịu như ánh sáng phủ trên một tấm tranh cổ. Nhìn gần, lớp men ấy gợi cảm giác giống như một bức họa được in trên giấy lụa – mềm mại, sâu và có độ tĩnh rất đặc biệt.
Trên nền men ấy là hình ảnh tám chú ngựa đang phi nước đại. Mỗi con một dáng, một nhịp bước, một hướng nhìn. Có con bờm tung trong gió, có con thân mình vươn dài trong thế lao tới, có con lại như vừa chuyển mình từ phía sau để nhập vào đàn. Tất cả tạo nên một chuyển động mạnh mẽ, liên tục và đầy sinh khí.
Ở vị trí trung tâm là chú ngựa nâu sẫm – hình thể vững, cổ cao, ánh mắt như đang nhìn thẳng về phía trước. Không cần quá nhiều chi tiết cầu kỳ, chỉ riêng thế đứng và bước chân của chú ngựa này đã đủ tạo nên một điểm tựa cho toàn bộ bố cục bức tranh. Nhìn lâu, người ta dễ có cảm giác như cả đàn ngựa đang dồn lực về phía trước, mang theo một dòng năng lượng mạnh mẽ và bền bỉ.
Trong hội họa Á Đông, hình tượng “Bát mã” từ lâu đã gắn với ý nghĩa về sức mạnh, sự bền chí và hành trình tiến lên không ngừng. Tám con ngựa phi trong gió, vượt qua bụi đất và khoảng cách, thường được xem như biểu tượng cho vận hội mới, cho sự khai mở của con đường phía trước.
Nhưng khi chiếc đĩa này được đặt vào góc trưng bày trong nhà, ngay dưới chân cầu thang dẫn lên tầng trên, cảm nhận lại có thêm một tầng ý nghĩa khác. Từ vị trí của chiếc đĩa nhìn lên, phía sau là những bậc thang đi lên cao dần. Đàn ngựa phía trước như đang phi vào không gian ấy, rồi tiếp tục hướng lên phía trước.
Chính khoảnh khắc đó đã gợi ra một cái tên khác cho tác phẩm:
“Phi Mã Nhập Trạch – Thăng Đường Nội Lực.”
Đàn ngựa không chỉ là một hình ảnh trang trí. Trong không gian sống, nó giống như một biểu tượng của sinh khí đang bước vào nhà. Không ồn ào, không khoa trương, nhưng vẫn mang theo một sức chuyển động rất rõ ràng. Từ mặt kệ kính tĩnh lặng, bức tranh mở ra cảm giác về một hành trình đang tiếp tục.
Có lẽ vì vậy mà chiếc đĩa này đã được giữ lại trong thùng suốt những ngày đầu năm. Không vội vã đem ra trưng bày, chỉ chờ đến sau Rằm tháng Giêng – khi nhịp sống đã trở lại bình thường, khi lòng người cũng bớt đi phần tất bật của những ngày Tết.
Ngày 17 tháng Giêng, chiếc đĩa được đặt lên giá đỡ, lau nhẹ lớp men, xoay đúng góc nhìn và đứng yên trong không gian của Nét Gốm 119. Xung quanh là vài chiếc bình lam quen thuộc, một bộ trà Bách Hoa gam hồng dịu. Không cần quá nhiều sắp đặt, mọi thứ tự nhiên tạo thành một bố cục hài hòa giữa động và tĩnh.
Nhìn đàn ngựa phi trên mặt đĩa, phía sau là những bậc thang đang mở lên, người ta dễ cảm thấy trong lòng mình cũng có thêm một chút gì đó rất nhẹ: một niềm tin nhỏ vào sự bền bỉ, vào con đường phía trước, và vào thứ nội lực âm thầm mà mỗi người đều đang nuôi dưỡng trong cuộc sống của mình.
Đôi khi, một món gốm đẹp không chỉ nằm ở kỹ thuật chế tác hay giá trị vật chất. Điều khiến nó ở lại lâu dài trong không gian sống, chính là khả năng gợi ra một câu chuyện – một cảm xúc – hay một suy nghĩ lặng lẽ nào đó trong lòng người ngắm.
Với chiếc đĩa Bát mã truy phong này, câu chuyện ấy có lẽ giản dị thôi:
Một đàn ngựa đang phi.
Một con đường đang mở.
Và trong ngôi nhà nhỏ của mình, người chủ chỉ mong giữ lại được một chút nội lực bình yên cho năm mới bắt đầu.
LỜI KẾT
Trong thế giới của gốm, mỗi món đồ đều mang theo một hành trình riêng. Có chiếc bình đến rồi đi rất nhanh, có món gốm chỉ ở lại một thời gian ngắn trước khi tìm được người hữu duyên. Nhưng cũng có những món đồ khi đặt xuống một góc nhà lại tạo nên một cảm giác rất khác – như thể chúng đã tìm được đúng nơi mình nên thuộc về.
Chiếc đĩa Bát mã truy phong tại Nét Gốm 119 có lẽ thuộc về trường hợp ấy. Không chỉ bởi vẻ đẹp của men gốm và nét vẽ, mà còn vì khoảnh khắc nó được đặt vào vị trí trưng bày trong nhà, đàn ngựa trong tranh dường như mang theo một dòng sinh khí rất rõ ràng: bước vào, lan tỏa, rồi tiếp tục hướng lên phía trước.
Từ khoảnh khắc đó, chiếc đĩa được ghi nhận như Báu vật #5 của Nét Gốm 119 – một dấu mốc nhỏ trong hành trình sưu tầm và gìn giữ những món gốm đẹp.
Và biết đâu, nhiều năm sau khi nhìn lại, người ta sẽ vẫn nhớ đến góc kệ nhỏ này, nơi đàn ngựa đã bắt đầu cuộc “phi mã nhập trạch” của mình vào một ngày 17 tháng Giêng rất yên bình.
Nét Gốm 119
Gốm đẹp vì người thương!!
