Bình gốm – Cây xanh: Khi tĩnh lặng và sức sống gặp nhau

Những chiếc bình gốm Phù Lãng mang trên mình sắc nâu trầm, đường vân tự nhiên của đất nung qua lửa. Chúng vốn sinh ra để đứng lặng, giữ lại cho mình một phần ký ức của đất, của lửa, của đôi tay người thợ. Trong sự tĩnh lặng ấy, bình gốm có một vẻ đẹp riêng – không khoa trương, không ồn ào, mà hiền lành như mạch đất quê.

Khi đặt cây kim tiền vào bình, sắc xanh mướt của lá bỗng đánh thức cả không gian. Cây xanh là hơi thở, là mầm sống, là lời nhắn nhủ rằng cuộc đời còn nhiều sinh khí để ta nương nhờ. Trong cái nền nâu mộc mạc của bình, từng phiến lá trở nên sáng hơn, tươi hơn – như niềm vui nảy nở trong lòng người ngắm nhìn.

Khi bình gốm và cây xanh cùng nhau, ta không chỉ có một vật trang trí, mà có cả một góc sống. Ở đó, đất và cây kết hợp, gợi mở cảm giác an yên. Như tiếng chim bất chợt bay qua khung cửa, như làn gió lùa qua kẽ lá, mọi thứ đều giản dị nhưng đủ để xoa dịu tâm hồn sau những ngày tất bật.

Nhìn bình gốm ôm lấy cây, ta thấy được một bài học lặng lẽ: đời sống cần sự bền vững của đất và sự tươi mới của cây. Chỉ khi có cả hai, ta mới tìm được cân bằng – giữa tĩnh và động, giữa giữ và buông, giữa lặng yên và chuyển động.

Gốm đẹp vì Người thương – có lẽ, vẻ đẹp ấy càng rõ ràng hơn khi được đặt vào những không gian mà tâm hồn ta có thể ngồi lại, thở chậm, và thấy mình thật nhẹ nhàng. 🌿

Song Hành – Tĩnh lặng và vươn xa

Có những cuộc gặp gỡ trong gốm làm ta bất ngờ đến ngỡ ngàng. Như hôm nay, khi hai chiếc bình men đen nhám cùng đứng cạnh nhau – một dáng trụ có quai, một dáng trứng bầu khép kín – bỗng tạo thành một câu chuyện trọn vẹn về nhân sinh.

Chiếc bình dáng trụ cao, miệng có quai xoắn như sợi dây, gợi đến bàn tay đang sẵn sàng nắm lấy trải nghiệm, bước vào những hành trình mới. Nó mạnh mẽ, thẳng thắn, như một con người đầy khát vọng vươn ra ngoài.

Bên cạnh đó, chiếc bình trứng bầu lại lặng lẽ giữ sự sâu lắng trong mình, dáng ôm tròn chở che, nuôi dưỡng bình yên và nội tâm. Một chiếc hướng ngoại – một chiếc hướng nội, cả hai cùng khoác lớp men sần như vỏ cây già, cùng điểm xuyết hoa mai trắng thanh khiết.

Chúng song hành để gợi ra hai mặt của đời sống: khát khao và tĩnh tại, mạnh mẽ và dịu dàng, phiêu lưu và an nhiên. Cặp bình như hai nửa đối lập nhưng bổ sung cho nhau, để làm nên sự cân bằng mà con người luôn tìm kiếm.

Khi đặt cạnh nhau, hình ảnh ấy hiện ra thành con số 10. Một con số tròn trịa, viên mãn – biểu tượng cho sự hoàn hảo mà con người hằng phấn đấu. Nhưng cũng chính từ số 10, ta lại bắt đầu một chu kỳ mới: khởi đầu mới, hành trình mới, và cả những ước mơ mới.
Có lẽ, đó cũng là thông điệp mà cặp bình này thì thầm:

Dòng gốm: Banko (Nhật Bản).

Bình dáng trứng bầu: Cao 21 cm, miệng 7 cm, đáy 9 cm, chu vi thân 47 cm.

Bình dáng trụ có quai: Cao 22 cm, miệng 7 cm, đáy 7 cm, chu vi thân 24 cm.

Cặp bình song hành này rất phù hợp để đặt trên kệ gỗ sáng màu trong phòng khách, hoặc trong một góc thiền tĩnh lặng. Một ý tưởng khác là để chúng ở gần cửa sổ sáng sủa, nơi ánh nắng sớm mai rọi vào, làm nổi bật lớp men đen nhám và hoa mai trắng. Khi được trưng bày cùng nhau, hai chiếc bình không chỉ tạo điểm nhấn nghệ thuật mà còn mang đến cảm giác cân bằng, hài hòa cho không gian sống.

BUÔNG – BÀI HỌC LỚN CỦA CUỘC ĐỜI

Có những khoảnh khắc trong đời, ta biết rõ mình nên buông nhưng lòng vẫn chẳng nỡ. Giữ lại – chỉ khiến tim thêm nặng nề. Buông đi – thì sợ mất mát, sợ trống trải. Thế nhưng, nếu cứ vấn vương mãi, ta chỉ đang tự cầm một cành xương rồng đầy gai, mỗi ngày tự làm mình đau vì một đóa hoa đã tàn.

Chiếc bình gốm Nhật trước mắt tôi cũng giống như một lời nhắc nhở. Trên thân bình là những đường tròn song song, tựa như lớp lớp thời gian mà con người phải đi qua. Có đoạn bình yên, cũng có đoạn gập ghềnh. Hoa tím, hoa vàng chạm nổi kia là ký ức đẹp – nhưng rồi bên dưới lại có một gốc cây sần sùi, trông như từng bị ngọn lửa thiêu đốt. Có những điều từng xanh tốt, từng đẹp đẽ, nhưng nếu đã cháy khô thì giữ lại cũng chỉ là vết sẹo. Đời người cũng vậy – có khi ta cần học cách buông mới mong tìm thấy hồi sinh.

Buông không phải là nhẫn tâm. Buông là khi ta đủ tỉnh táo để nhìn vào hiện tại, thay vì ru ngủ mình bằng những ký ức xưa cũ. Buông là khi ta đủ can đảm để thôi kỳ vọng vào một điều không thể thay đổi, và quay về gìn giữ sự bình an của chính mình.

Cũng như chiếc bình kia, vẻ đẹp không nằm ở việc níu giữ một gốc cây cháy sém, mà ở chỗ nó dám phơi bày những vết gồ ghề bên cạnh cánh hoa. Vẻ đẹp thật sự đến từ sự chấp nhận – chấp nhận cho đi, chấp nhận buông bỏ, chấp nhận bước tiếp với một tâm hồn nhẹ nhõm hơn.

Xuất xứ: Gốm Nhật

Kích thước: Cao 23cm, đường kính miệng 10cm, chu vi thân to nhất 46cm

Đặc điểm: Thân bình tạo vân vòng song song như lớp thời gian, chạm nổi hoa tím – vàng, gốc cây sần sùi như từng bị lửa đốt.

THIÊN HẠC ĐỒ – BÌNH MEN RẠN CELADON – DÒNG CHẢY LẶNG LẼ CỦA CHỮ “THƯƠNG”

Trong suốt cuộc đời, ta nghe nhiều lần chữ “yêu”, nhưng chữ “thương” thì ít ai nói, và cũng ít ai dám giữ. Yêu có thể đến bất chợt, rực rỡ như ngọn lửa, nhưng thương thì âm thầm, bền bỉ, dung chứa cả bao nhiêu khuyết thiếu và yếu đuối. Để thương một người, cần nhiều hơn một cảm xúc – cần sự kiên nhẫn, sự bao dung, và một trái tim rộng mở.

Ngắm chiếc bình men rạn celadon này, phủ kín trên thân là hàng ngàn con hạc trắng, lòng ta chợt lắng xuống. Men rạn như những vết hằn của thời gian, nhưng thay vì làm chiếc bình trở nên khiếm khuyết, nó lại tôn lên vẻ đẹp sâu lắng, khiến ta nhận ra: thương chính là biết ôm lấy những nứt vỡ, để rồi từ đó mà sáng trong hơn.

Nhìn từng cánh hạc nối tiếp nhau bay vòng quanh thân bình, ta thấy một dòng chảy liên tục, miên man. Hạc vốn tượng trưng cho sự trường thọ và thanh cao, ở đây lại hóa thành muôn ngàn bước cánh, như tình thương lặng lẽ lan tỏa, nâng đỡ và nuôi dưỡng. Không ồn ào, không phô trương, nhưng bền bỉ như dòng nước ngầm nuôi xanh cả một cánh đồng

Chiếc bình to và nặng tay, cho người đối diện một cảm giác vững chãi. Cũng như khi ta có một người thật sự thương mình, giữa bao giông gió ngoài kia, chỉ cần ngồi xuống bên họ, ta đã thấy an yên. Và khi chính ta biết thương một ai đó thật sự, lòng mình cũng rộng lớn hơn, không còn chỉ là một “cái tôi” bé nhỏ, mà là một khoảng trời bao dung.

Bây giờ, nhìn lại quãng đường (thời gian) đã đi qua, có thương, có mất mát, có cả những lần hụt hẫng, thì vẫn muốn giữ lấy chữ “thương” như một dòng chảy trong lòng. Bởi thương đâu phải chỉ dành cho một người, mà còn là cách ta sống, ta nhìn đời, ta lan tỏa. Để mai này, trong tương lai, khi mọi thứ đã trở nên nhẹ nhàng hơn, ai có thể ngồi lại trước một chiếc bình như thế này, mỉm cười an yên, và biết rằng: điều quý giá nhất ta giữ được chính là tình thương.

Bởi cuối cùng, tất cả những gì còn đọng lại trong ta, cũng chỉ là một chữ “Thương”.

Tên: Bình gốm Celadon “Thiên Hạc Đồ”

Phong cách: Gốm Celadon Cao Ly (Goryeo), Hàn Quốc

Kỹ thuật: Inlay (Sanggam), men Celadon rạn (kannyū)

Kích thước: Cao 30 cm, chu vi bụng 100 cm

Tình trạng: Hoàn hảo về mặt nghệ thuật, men rạn tự nhiên

Ý nghĩa: Hàng ngàn họa tiết chim hạc bay trong mây trời, mang lời chúc phúc về sự trường thọ và viên mãn

Bình men lam vẽ cảnh – Dáng vững chãi, hồn an yên

Chiếc bình men lam cao 31cm, vòng bụng 47cm, miệng loe 9,5cm. Dáng bình thẳng đứng, chắc nịch mà vẫn thanh thoát. Nhìn vào, ta như thấy một con người đã đi qua nhiều thăng trầm mà giữ được sự vững chãi trong tâm. Không nghiêng ngả, không khoe trương, chỉ lặng lẽ hiện diện như vốn dĩ phải thế.

Họa tiết lam xanh vẽ cảnh núi cao, sông dài, cây tùng vươn thẳng, gợi nên cảm giác bền vững và vĩnh hằng. Tự ngàn đời, thiên nhiên vẫn đứng đó, chứng kiến bao cuộc dâu bể của con người. Đặt mắt nhìn vào cảnh, ta học được cách thâm trầm và tĩnh tại – không hoảng hốt trước đổi thay, cũng không kiêu ngạo khi thành tựu.

Trên nền thiên nhiên khoáng đạt, một mái nhà nhỏ nép mình dưới chân núi, một con đò lặng lẽ neo bến sông. Chi tiết giản dị nhưng đong đầy ý nghĩa: đời người dẫu có đi muôn nơi, vẫn cần một chốn an cư, một nơi để lòng quay về. Con đò neo bến cũng như trái tim sau những chuyến đi xa, cần dừng lại để nghỉ ngơi, để tìm sự an trú.

Lời nhắn gửi nhân sinh

Chiếc bình men lam này, qua dáng vững chãi và cảnh sắc sơn thủy, khẽ nhắc ta rằng:

Hoa râm bụt, giọt nước và giấc mơ gốm

Có những loài hoa không để khoe sắc nơi phồn hoa, mà để neo hồn người bên mái tranh, lũy tre, hàng rào quê nghèo. Hoa râm bụt là vậy. Những cánh hoa đỏ rực, vàng cam, hồng thắm… đứng bền bỉ nơi hàng rào, nơi lũ trẻ thơ ríu rít chơi trò nhà chòi, bán đồ hàng, hái hoa làm chén bát.

Tuổi thơ anh cũng lớn lên từ những cánh hoa râm bụt ấy. Trong trò chơi vụng dại, từ khi bàn tay còn bé xíu, đã vô tình gieo vào tim một hạt giống – hạt giống của giấc mơ gốm. Từ những cánh hoa thành chén, thành đĩa, đến hôm nay, giấc mơ ấy thành hình trong những chiếc bình, chiếc đĩa đang dần tụ về shop gốm.

Thời thơ bé, anh tin rằng, mỗi khi có điều oan ức, chỉ cần khóc to lên , thì Bụt sẽ hiện ra và giúp, như trong truyện cổ tích Tấm Cám. Đến khi đã trưởng thành, trải qua những trận khóc vì đủ nỗi đau lòng, mới biết, Bụt chẳng thể nào xuất hiện; bởi vì, tiếng khóc trên thế gian này có lúc nào mà ngừng lại đâu.

Nước mắt chảy qua môi, mặn chát, một lần, hai lần… rồi khô. Ta học cách cho nước mắt chảy ngược vào trong, dẫu vẫn còn cay nơi khóe mắt. Người bạn xưa từng nói rằng: như từng giọt nước cứ rơi xuống đỉnh đầu, không đau, nhưng cứ thấm dần, thấm dần, cho đến khi không còn sức mà chịu đựng được nữa.

Hai cách đau cho một nỗi lòng, như chiếc bình vỡ nát trong lò nung – đau một lần rồi thôi., và cũng như chiếc bình men rạn – chẳng gãy vỡ, nhưng mang trong lòng những đường nứt li ti, mỗi ngày một sâu.

Chiếc bình vỡ ngay khi vừa ra lò – mất tất cả chỉ trong khoảnh khắc. Còn chiếc men rạn – vẫn nguyên vẹn hình dáng, nhưng vết nứt thì ở lại mãi. Cả hai đều là số phận của gốm, cũng như người – mỗi chúng ta, đau theo cách đau của riêng mình.

Điều làm day dứt không phải cách đau nào gây tổn thương nhiều hơn, mà chính là: khi không còn hiểu nỗi đau của nhau thì chẳng còn chia sẻ được cho nhau.

Mỗi người đều có một cách đau riêng: có nỗi đau đến rồi đi như cơn bão, có nỗi đau âm ỉ như giọt nước rơi mãi không ngừng. Nhưng rốt cuộc, chính cách ta đối diện và bước qua mới định nghĩa giá trị của nỗi đau ấy. Nếu biết chấp nhận và buông bỏ, nỗi đau trở thành một phần của sức mạnh nội tâm.

Như chiếc bình men rạn, dù mang vết nứt, vẫn toát ra vẻ đẹp riêng biệt, sâu lắng. Như hoa râm bụt, dẫu bình dị, vẫn rực rỡ bên hàng rào quê nghèo. Cuộc đời, dù có nhiều phen thử thách, vẫn còn chỗ cho những niềm vui nhỏ bé, cho sắc hoa bình dị và cho giấc mơ gốm âm thầm lớn lên.

📌 Ghi chú: Bài viết lấy cảm hứng từ một chiếc bình vẽ hoa cúc lam – hiện còn đang trên đường về shop. Nhưng hơn cả một món gốm, đó là một chiếc gương soi lòng, để anh kể về tuổi thơ, câu chuyện cũ, những nỗi đau cũng như niềm tin vào tương lai.

Từ cặp đĩa lam đến câu chuyện về lòng tin và sự trao gửi

Trong hành trình của Nét Gốm 119, đôi khi có những món gốm không nằm trong định hướng kinh doanh chính – shop vốn chuyên về bình gốm – nhưng lại hữu duyên ghé đến. Cặp đĩa sứ Nhật men lam vẽ hoa mẫu đơn này là một minh chứng như thế.

Người anh thân thiết của shop đã tin tưởng, nhờ Nét Gốm 119 đứng ra nhận giúp cặp đĩa này, để dùng vào việc trang trọng: bày mâm ngũ quả trên bàn thờ gia tiên. Một lời nhờ giản dị, nhưng ẩn trong đó là cả sự tín nhiệm, sự gửi gắm và niềm tin.

Mâm ngũ quả từ lâu là hình ảnh quen thuộc trên bàn thờ ngày Tết và trong các dịp lễ trọng. Nó không chỉ là những trái cây sum suê, mà còn là biểu tượng cho sự sung túc, may mắn và lòng thành kính đối với ông bà tổ tiên.

Đĩa gốm hiện diện nơi ấy, âm thầm nâng đỡ từng trái quả. Như một con người trong gia đình – không ồn ào phô trương, nhưng chính là điểm tựa vững chắc để mọi điều tốt đẹp được tôn vinh và gìn giữ.

Cặp đĩa khoác lên mình sắc lam thẫm đầy chiều sâu, trên đó nổi bật những đóa mẫu đơn trắng tinh khôi được vẽ bằng kỹ pháp bút lông điêu luyện. Tầng lớp cánh hoa mềm mại, mờ – tỏ như được thổi hơi thở vào men, gợi nhớ đến kỹ thuật “sometsuke” tinh xảo của gốm Nhật.

Hoa mẫu đơn từ lâu đã được xem là vương giả chi hoa – biểu tượng của phú quý, vinh hoa và cát tường. Khi đặt trên bàn thờ, hình ảnh mẫu đơn lam trắng không chỉ mang ý nghĩa dâng kính sự thanh khiết, mà còn gửi gắm lời cầu chúc về sự sung túc, viên mãn cho gia đình.

Trong đời sống gốm, ta vẫn hay ví:

  • Đĩa là nơi nâng đỡ.
  • Bình là nơi chứa đựng.

Cũng như trong đời sống người, có lúc ta cần đứng vững để nâng đỡ người khác, có lúc ta cần mở lòng để chứa đựng niềm vui, nỗi buồn, cả những giá trị tình cảm được gửi trao. Một đời sống cân bằng chính là sự hài hòa giữa hai điều ấy: vững vàng và rộng mở.

Nét Gốm 119 vốn chỉ kinh doanh bình, nhưng với triết lý “hễ đã hữu duyên đến tay thì đều đáng được trân trọng”, cặp đĩa này cũng có chỗ đứng trong câu chuyện của shop. Nó cho thấy rằng gốm không chỉ là vật trưng bày, mà còn gắn với đời sống tâm linh và truyền thống – nơi mỗi món gốm hiện diện đều góp phần giữ gìn phong tục đẹp của người Việt.

Nhìn lại, ta thấy cặp đĩa lam này chỉ đến với Nét Gốm 119 từ một lời nhờ tin cậy. Và trong cuộc đời, nhiều khi những giá trị bền lâu cũng khởi nguồn từ đó – từ một niềm tin được trao gửi.

Khi ta tin nhau, không chỉ là trao đi một vật phẩm, mà là gửi gắm cả một phần tình nghĩa. Chính niềm tin ấy mới khiến cho kỷ niệm trở thành bền lâu, và khiến cho mọi cuộc gặp gỡ đều mang ý nghĩa.

Cuộc sống hôm nay, giữa bao hối hả, có thể nhiều người quên mất rằng tin tưởng cũng là một cách giữ gìn và làm giàu thêm mối quan hệ. Bởi có tin mới có trao, có trao mới có giữ, có giữ mới có những giá trị bền lâu.

Cặp đĩa lam với hoa mẫu đơn trắng tinh khôi, dù chỉ ghé ngang Nét Gốm 119, nhưng đã kịp để lại một thông điệp:

Và cũng như thế, mỗi chúng ta – khi sống với lòng tin và sự trao gửi – chính là đang góp phần làm cho đời sống này thêm đủ đầy và ý nghĩa.

  • Đặt trên bàn thờ gia tiên để bày mâm ngũ quả, tăng thêm vẻ trang nghiêm.
  • Có thể dùng treo tường đối xứng trong phòng khách, như một cặp bích họa lam trắng đầy nghệ thuật.
  • Hoặc trưng bày trong tủ kính, cùng với các món gốm lam khác để tạo nên một bộ sưu tập đồng điệu.

Gốm và khoảng thở ngoài hiên

Có những chiếc bình sinh ra để được ngắm nhìn trong ánh sáng vàng dịu của ngọn đèn bàn. Nhưng cũng có những chiếc bình dường như được sinh ra để đứng ngoài hiên, nơi có nắng sớm ghé qua, có gió chiều đùa trên mặt men, có hoa lá cỏ cây làm bạn bên đời.

Những chiếc bình men gio trong bộ sưu tập 17 chiếc mà Trí – chàng trai Bát Tràng vừa gửi vào là kiểu bình như thế. Thành bình dày, dáng đứng vững chãi, nước men gio truyền thống của Bát Tràng vừa trầm mặc vừa lấp lánh như hồn đất nung qua lửa lớn. Đặc biệt, lớp men này có khả năng bền màu theo thời gian, gần như không đổi sắc khi đứng dưới nắng, mưa, gió bụi ngoài trời.

Gốm không biết nói, nhưng khi đặt giữa vườn, giữa sân, giữa ban công chan hòa nắng gió, tự nó lại trò chuyện với cảnh vật quanh mình một cách dịu dàng. Những chiếc bình men gio vẽ sen, vẽ trúc, vẽ đào, có cái vẽ dây leo, có cái không hoa văn gì ngoài lớp men gio trầm ấm – tất cả đều có chỗ đứng cho riêng mình.

Bình đứng nơi gốc cây cổ thụ, như người giữ nền tảng vững chãi. Bình nép nơi bậc tam cấp, như kẻ kín đáo góp phần vào tổng thể hoài cổ của gian nhà. Bình đặt nơi giếng trời, nơi cầu thang lộ thiên, nơi ban công tầng thượng – đâu đâu cũng hóa thân thành một người bạn trầm lặng cho không gian.

Không phải loại gốm nào cũng thích hợp cho ngoại thất. Gốm sành quá cứng, dễ lạnh lẽo. Gốm đất nung dễ thấm nước nếu không xử lý men kỹ. Gốm men màu loang thì dễ phai, dễ nứt dưới nắng gắt. Nhưng men gio – thứ men tro nung ở nhiệt độ cao – lại có ưu điểm là càng cũ càng đẹp, càng tiếp xúc với không khí tự nhiên càng lên màu ấm hơn.

Vì vậy khi chọn trọn bộ gốm men gio như thế để trang trí sân vườn biệt thự – thì sẽ tôn lên vẻ đẹp vừa trầm mặc vừa gần gũi với thiên nhiên, không gian sẽ trở nên hài hòa và đặc biệt. Điều quan trọng là, ai cũng có thể bắt đầu từ một chiếc bình nhỏ: đặt ở ban công, bên bụi trúc, cạnh bể cá, hay đơn giản chỉ là một góc yên bình nơi mình đọc sách.

Trong nhịp sống hiện đại, đâu dễ có được một khoảng lặng. Nhưng đôi khi, chỉ cần một chiếc bình đứng đó – không cần hoa, không cần gì thêm – cũng đủ để nhắc ta về sự giản dị. Gốm giúp giữ lấy một khoảng thở cho tâm hồn. Và khoảng thở ấy, đôi khi, lại bắt đầu từ một mối duyên gốm – như cái cách Trí và tôi quen biết và quý nhau vì cùng yêu một chất liệu mang tên: gốm.

Hai chiếc bình sau mưa

Cơn mưa trưa nay đã đi qua, để lại lòng người vừa nặng trĩu vừa khiến ta nhận ra trong mình có những mảng màu khác nhau: vừa kiên cường, vừa mong manh.

Hai chiếc bình Kutani men rạn vàng rơm – một vẽ trúc và hoa cúc, một vẽ bách hoa & song điểu – đứng cạnh nhau như hai nửa của một tâm hồn.

Trúc thẳng thớm, bền bỉ qua mưa gió. Cúc rực rỡ trong mùa se lạnh. Những vết rạn vàng rơm trên men không che giấu được, mà lại làm chiếc bình thêm hồn vía. Nhìn vào đó, ta như được nhắc rằng: dẫu có bão giông, con người vẫn có thể đứng vững, giữ lấy phần mạnh mẽ bên trong mình.

Không chỉ có cúc, mà là cả một vườn bách hoa – cúc, mẫu đơn, đào/mai – bung nở khắp thân bình. Giữa hoa lá, có đến hai cặp chim – một cặp trên cành, một cặp dưới gốc – gợi nên hình ảnh sum vầy, hòa hợp. Dáng bình thon cao, miệng loe như đang ngẩng đầu hứng trọn ánh sáng sau cơn mưa. Ở đây, ta thấy sự mong manh nhưng cũng chan chứa hy vọng vào niềm vui và hạnh phúc lứa đôi.

Hai chiếc bình, hai dáng vẻ, hai thông điệp. Một bên là sự mạnh mẽ để đứng vững, một bên là sự dịu dàng để tiếp tục hy vọng. Cả hai cùng tồn tại, bổ sung cho nhau, như chính những cung bậc thật nhất trong lòng người.

Và có lẽ, điều đẹp nhất không phải là xua đi hết buồn đau, mà là biết đứng đó, sau mưa, để soi thấy mình trong chiếc bình men rạn:

  • Mã số: NG068-KU017
  • Kích thước: Cao 27cm, đường kính miệng 9cm, chu vi thân 59cm.
  • Đặc điểm: Men rạn vàng rơm dày, vết rạn rõ nhưng ánh men vẫn óng ả. Thân bình vẽ trúc và hoa cúc với nhũ vàng nổi, phong cách truyền thống Kutani.
  • Triện/Hiệu đề: Ghi năm tháng “51年7月” (tháng 7 năm 1976, thời Showa 51). Ký hiệu bằng tay cùng chữ hiệu dưới đáy.
  • Gợi ý trưng bày: Bình hợp đặt đơn chiếc ở phòng khách hoặc không gian đọc sách. Trúc và cúc mang ý nghĩa trường thọ, kiên cường, phù hợp làm quà tặng cho người lớn tuổi hoặc để tạo cảm giác thanh cao, an định.
  • Mã số: NG069-K018
  • Kích thước: Cao 29cm, đường kính miệng 9cm, chu vi thân 39cm.
  • Đặc điểm: Men rạn vàng rơm; bố cục bách hoa (cúc – mẫu đơn – đào/mai) và hai cặp chim (một cặp trên cành, một cặp dưới gốc). Nét vẽ tay nhiều lớp, nhũ vàng điểm xuyết.
  • Triện/Hiệu đề: 寿 (Thọ), 克彦 (Katsuhiko), 静子 (Shizuko) cùng triện đỏ “仙游”.
  • Ý nghĩa: Bách hoa – phú quý, thịnh vượng; song điểu – lứa đôi hòa hợp, tin lành.
  • Gợi ý trưng bày: Đặt gần nguồn sáng tự nhiên hoặc dưới ánh đèn vàng ấm để tôn nhũ vàng và lớp rạn. Rất hợp trưng cặp đôi với bình “Trúc & Cúc” bên cạnh để cân bằng cương – nhu: trúc mạnh mẽ, bách hoa dịu dàng.

Lý Ngư Liên Hoa – Nét đẹp phương Đông trong men lam Cảnh Đức Trấn

Gốm không chỉ là vật chứa. Gốm còn là nơi lưu giữ văn hóa, ký ức và biểu tượng.
Và trong thế giới gốm sứ phương Đông, Lý Ngư Liên Hoa là một trong những họa tiết xuất hiện nhiều nhất – từ đời sống dân gian đến chốn cung đình.

Tại “Nét Gốm 119”, hình ảnh Lý ngư và Liên hoa đang hiện diện trên năm chiếc bình men lam đến từ Cảnh Đức Trấn – như một sự gặp gỡ đầy đủ giữa cái đẹp – cái lành – và cái sâu sắc.

Tọa lạc tại tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, Cảnh Đức Trấn từ thời Tống đã là trung tâm gốm sứ cung đình, và suốt hơn 1.000 năm, nơi đây vẫn được mệnh danh là “kinh đô sứ men” của toàn cõi Á Đông”.

Kỹ thuật gốm Cảnh Đức Trấn đạt đến đỉnh cao không chỉ vì quy mô sản xuất, mà vì sự nhất quán giữa hình dáng – kỹ thuật men – và trình độ hội họa.
Mỗi họa tiết vẽ tay trên bình gốm nơi đây không chỉ dừng lại ở trang trí, mà là một thông điệp hình tượng được chắt lọc qua hàng thế kỷ tích lũy văn hóa và thẩm mỹ.

Men lam (青花瓷) – hay còn gọi là “thanh hoa từ”, là kỹ thuật sử dụng bột màu cobalt (ban đầu được nhập từ Ba Tư) để vẽ lên xương gốm trắng, sau đó phủ men trong và nung ở nhiệt độ cao.

Men lam được du nhập vào Trung Hoa từ thời Nguyên, nhưng chính tại Cảnh Đức Trấn, kỹ thuật này đã được phát triển lên một chuẩn mực mỹ thuật hoàn thiện:

  • Sắc lam đậm – nhạt có chiều sâu như mực tàu.
  • Độ trong của men trắng tạo nền tương phản lý tưởng cho lam sắc.
  • Kỹ thuật vẽ tay mềm mại, kết hợp bút pháp hội họa cổ truyền.

Vì thế, khi nói đến men lam chuẩn mực, người ta không thể không nhắc đến gốm Cảnh Đức Trấn.

Cá chép (Lý ngư) và hoa sen (Liên hoa) vốn là hai hình ảnh giàu tính biểu tượng:

  • Lý ngư: đại diện cho sự kiên trì, vượt khó, phát triển và thăng tiến (nhất là trong điển tích “cá chép hóa rồng”).
  • Liên hoa: biểu tượng của thanh khiết, vượt lên ô trược, gần gũi với triết lý Phật giáo và Nho giáo.

Khi kết hợp với nhau thành “Lý Ngư Liên Hoa (魚蓮圖)”, ý nghĩa mở rộng thành:

Từ Trung Hoa, Lý Ngư Liên Hoa lan sang Nhật Bản, Việt Nam, Triều Tiên… trở thành mẫu đề phương Đông đặc trưng, thường thấy trên gốm, tranh lụa, trang phục, nội thất và thậm chí trong kiến trúc cổ.

1. Bình dáng củ tỏi – Mã NG034-ML001

  • Dáng tròn, cổ thon, mang nét uyển chuyển – trầm tĩnh.
  • Phù hợp đặt ở góc trưng bày riêng biệt, nơi cần một điểm nhấn thiền tịnh.

2. Cặp bình trụ – Mã NG041-ML007 & NG042-ML008

  • Dáng chắc khoẻ, đối xứng – phù hợp đặt hai bên kệ tủ, bàn thờ, hoặc lối đi.
  • Gợi nhắc hình ảnh song ngư hài hòa, biểu tượng cho lứa đôi, cho sự cộng hưởng giữa người và người.

3. Cặp lọ hoa dáng thon cao – Mã NG066-ML011 & NG067-ML13

  • Phù hợp để cắm hoa sen tươi, cúc trắng, hoặc đặt trong không gian phòng khách – phòng trà – hành lang sáng.
  • Dáng lọ cao thanh như lời mời gọi sự tỉnh thức, hướng thượng.

Tuy bài viết này tập trung vào dòng men lam truyền thống, nhưng người yêu gốm sẽ dễ dàng nhận thấy, Lý Ngư Liên Hoa còn xuất hiện trên rất nhiều kiểu men khác, như men rạn, men chàm cổ, men ngũ sắc…

Tại Nét Gốm 119, chiếc bình rượu vẽ Lý Ngư Liên Hoa đa sắc là một ví dụ.
Tuy không đưa vào bộ sưu tập chính thức vì tính riêng tư, nhưng vẫn là một chứng cứ rõ ràng cho thấy: biểu tượng này vẫn đang tiếp tục sống, thở và thích nghi với thời đại.

Như năm chiếc bình này – mỗi chiếc mang cùng một biểu tượng, cùng màu lam truyền thống, nhưng vẫn có thể khác nhau về hình dáng, đường nét, vị trí trưng bày.

cái đẹp đích thực, luôn đủ sức thể hiện mình qua nhiều hình hài.

  • Dòng gốm: Cảnh Đức Trấn – Men lam vẽ tay
  • Chủ đề: Lý Ngư Liên Hoa
  • Số lượng: 5 chiếc – 2 cặp + 1 độc bản
  • Phong cách: Men lam truyền thống
  • Ứng dụng: Trang trí phòng khách, phòng trà, kệ thờ, kệ tủ, phòng làm việc, không gian thiền